Sürekli ve uzun süre oturmak,obezite, Tip 2 diyabet, kanser ve prematüre ölümlere neden olmaktadır. Ayrıca gün içinde uzun süre sabit pozisyonda oturma, vücudun kan şekeri ve kan basıncını düzenleyen metabolizmayı yavaşlatarak vücudu aşırı yağlandırır. Günümüz insanı uyanık olduğu zamanın 7 ila 10 saatini, TV veya bilgisayar karşısında, araba ya da toplu taşımada, ev ödevi yapmaya, okurken oturur ya da yatar pozisyonda harcadığı bilinmektedir. Gününü oturarak geçiren 800.000 kişi üzerinde yapılan bir araştırma, bu kişilerde diyabet %112, kalp-damar problemleri %147, kalp problemleri nedeniyle ölüm %90 ve başka nedenlerden ölüm riskinin %49 arttığını göstermiştir.
Ofis hayatı için
Uzun süre oturarak çalışan kişilerin iş sonrası ve hafta sonu düzenli egzersiz yapması bu riskleri azaltmak için hayati olsa da haftada birkaç kez günlük 30-45 dakika egzersiz yapan bir kişi geri kalan tüm zamanını oturarak geçiriyorsa hala sedanter sayılmaktadır.Sabit pozisyonda uzun süre çalışan kişilerin çalışma sırasında oturmaya her 30 dakikada bir “1-2 dakika” ara vermesi önerilmektedir.
Ne kadar oturmak zararlı?
Haftada en az 150 dakikayı egzersiz/ fiziksel aktiviteye ayırmak kadar gün içinde oturur ve yatar pozisyonda harcadığımız zamanı da azaltmamız gerekir. Fiziksel ve kassal aktivite azaldığında, vücut şalterleri indirerek, kalp damar sistemi hastalıklarına, kemik kaybına ve kas zayıflığına zemin hazırlamış olur. Özellikle çocukluk çağı obezitesini önlemek için çocukların gün içinde bir ya da iki saatten fazla sabit bir pozisyonda oturmasına izin verilmemelidir.
Her yaşta aktivite
Beş yaş altında: TV, tablet karşısında, arabada sabit pozisyonda geçirilen zaman kısıtlanmalıdır. Fiziksel aktivite alışkanlığının bu yaşlarda kazanıldığı, fiziksel aktivite seviyesinin düşünce ve bilişsel gelişim seviyesini doğrudan etkilediği unutulmamalıdır. Çocukların düşünce ve duygu dünyası aktif oyunla gelişir. Yoğun çalışan ebeveynlerin çocuklarını hafta sonunda doğaya temiz havada oyun yerine alışveriş merkezlerine götürmeyi tercih etmesi de giderek artan talihsiz bir alışkanlıktır.
Çocuk ve gençler: 5-18 yaş arasındakilerin günümüzde TV, tablet ve bilgisayar başında geçirdikleri süre trajik şekilde artmaktadır. Bazı öneriler: * “Ekran başı” zamanını kısıtlayın
* TV ve bilgisayarsız yatak odaları oluşturun
* Ekran başında olunmadığı saatlerde aktif olmaları için oyun ve/veya spora yönlendirin.
* Ev içindeki masayı toplamak, çöpleri atmak gibi hareket gerektiren işlerden sorumlu olsunlar.
* Scooter, top, paten, bisiklet gibi onları harekete teşvik edecek hediyeler tercih edin.
Erişkinler: 19’lu yaşlardan 64’e doğru metabolizma hızının giderek yavaşladığını unutmayın. * Metro ve otobüste ayakta durun.
* Asansör yerine merdiven kullanmayı ve yürümeyi tercih edin.
* Her 30 dakikada bir ayakta “1-2 dakika” geçirin.
* Oturmak yerine ayakta yapabileceğiniz işleri tercih edin. Unutmayın Ernest Hemingway kitaplarını ayakta dururken yazmıştır. Siz de Hemingway gibi olabilirsiniz…
* Telefonla konuşurken ve e-postalarınızı okurken yürüyebilirsiniz.
* Mola verdiğinizde kahve ve çayı ayakta ya da yürüyerek için.
* TV izlemek yerine aktif hobiler edinin.
65 yaşından sonra: Yaşlılıkta fonksiyonların azalması ve hastalıklar nedeniyle günün 10 saatten fazlası oturur veya yatar pozisyonda geçirilir. Bu makus talihi değiştirmek için: * TV karşısında oturmaya kısa aralar verin ve mümkün olduğunca ayaklarınızın üstünde olun.
* TV veya bilgisayar karşısında uzun zaman harcamayın.
* Telefonla görüşürken yürüyün ya da ayakta durun.
* Mümkün olduğunda merdiveni kullanın.
* Bahçe ile uğraşmak gibi aktif hobiler bulun.
* Yürüme ve dans gibi grupça yapılan aktivitelere katılın.
* Torunlarınızla oynayın. Sizden çok şey öğreneceklerdir.
* Yapabildiğiniz kadar ev işi yapın.
#yürüyüş #aktivite #Hemingway #hareket #sağlıklıyaşam #profdrdefnekaya #defnehocaanlatıyor #profdrdefnekayailesağlıklıyaşam
İlgili
Prof.Dr. Defne Kaya Utlu tarafından yayımlandı
23 Aralık 1976 yılında Cide/Kastamonu’da doğmuştur. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü’nü 1999’da bitirdi. Aynı yıl, Hacettepe Üniversitesi’nde lisansüstü eğitimine ve araştırma görevlisi olarak Erken Ortopedik Rehabilitasyon Ünitesi’nde çalışmaya başladı. Ekim 2002 yılında “Yüksek Voltaj Kesikli Galvanik Stimulasyon ve Patellar Bantlamanın Patellofemoral Ağrı Sendromu Üzerine Etkisi” konulu tezini tamamlayıp bilim uzmanlığını alarak doktora programına başladı. 2007 yılında, Birleşik Krallık’ın onursal araştırıcısı olarak, Manchester Üniversitesi Center For Rehabilitation Science’da yürütülen “Optimizing Physiotherapy in the Treatment of Patellofemoral Pain Syndrome” konulu üniversite projesinde ve kendi dizaynı olan dizliğin patellofemoral ağrı sendromlu hastaların kas inhibisyonu üzerine etkinliğini araştırdıkları projede 6 ay süresince araştırmacı olarak çalıştı. 2008′de “Patellofemoral Ağrı Sendromunda Kas Kuvveti, Fonksiyonel Endurans, Koordinasyon ve Propriyosepsiyon” konulu tezini bitirerek doktorasını tamamladı. Eylül 2008′de Münih Teknik Üniversitesi “Abteilungund Poliklinik für Sportorthopadiedes Klinikumrechts der Isar der TUM” da rotator kılıf ve medial patellofemoral ligament cerrahisi sonrası fizyoterapi üzerine çalıştı.
Sports Health yayımlanan “The Effect of an Exercise Program in Conjunction With Short-Period Patellar Taping on Pain, Electromyogram Activity, and Muscle Strength in Patellofemoral Pain Syndrome” isimli makalesi 2010 yılında “Avustralya Spor Komisyonu” tarafından okunması gereken 100 makale arasına seçilmiştir.
2010 ve 2012 yıllarında ikişer ay Manchester Üniversitesi Centre for Rehabilitation Science Arthritis Research UK ‘de gözlemci olarak çalıştı.12-16 Ekim 2010 tarihlerinde Antalya’da düzenlenen X. Türk Spor Yaralanmaları, Artroskopi ve Diz Cerrahisi kongresinde “Profesyonel basketbol oyuncularında propriyosepsiyon, kas kuvveti ve serbest atış yüzdesi arasındaki ilişki” başlıklı çalışması ile uzun süredir verilmeyen “en iyi sözel sunum & genç araştırmacı destek ödülü”nü almıştır. 2009 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Spor Hekimliği’nde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. Dr. Kaya Utlu, 2013 yılında Doçent, 2018 yılında Profesör unvanını almıştır. 30’u SCI’da taranan dergilerde yayımlanan çok sayıda uluslararası ve ulusal yayını vardır. 2017 yılında Erasmus kapsamında Manchester Metropolitan Üniversitesi ve Manchester City Futbol Kulübünde (İngiltere), 2019 yılında South-West Üniversitesinde (Bulgaristan) eğitimci olarak bulunmuştur.
OMICS Group International tarafından hazırlanan ve şu an basım aşamasında olan “Proprioception: The Forgotten Sixth Sense” isimli İngilizce kitabın editörü ve yazarlarındandır. Ayrıca Springer Verlag tarafından ikinci edisyonu yayımlanan “Sports Injuries - Prevention, Diagnosis, Treatment and Rehabilitation” isimli İngilizce kitabın yardımcı editörlerinden ve yazarlarındandır. Springer tarafından Mayıs 2018 tarihinde yayımlanan “Proprioception in Orthopaedics, Sports Medicine and Rehabilitation” kitabın baş editörüdür.
Dr.Kaya Utlu, Türkiye Spor Yaralanmaları, Artroskopi ve Diz Cerrahisi Derneği’nin Ortopedik Rehabilitasyon &Spor Hekimliği, Propriyosepsiyon ve Çoklu Merkez Çalışmaalt çalışma gruplarının kurucu üyesidir.
Dr.Kaya Utlu, 2015-2020 yılları arasında Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi Rehabilitasyon Kurucu Bölüm Başkanı, 2017-2020 yılları arasında Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizyoterapi Rehabilitasyon Kurucu Program Başkanı ve 2015-2020 yılları arasında Üsküdar Üniversitesi Fizyoterapi Rehabilitasyon Uygulama, Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÜSFİZYOTEM) bünyesinde açılan NP Feneryolu Tıp Merkezi içinde yer alan Fizyoterapi Rehabilitasyon Merkezi Kurucu Müdürü olarak çalışmıştır. Dr.Kaya Utlu, Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi bünyesinde 2016-2018 yılları arasında dekan yardımcılığı, 2017-2020 yılları arasında Üsküdar Üniversitesi Girişimsel Olmayan Etik Kurul Üyeliği yapmıştır.
Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi Rehabilitasyon Kurucu Bölüm Başkanı olarak 2022 yılına kadar çalışan Dr. Kaya Utlu şu an Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.
İlgi alanları: Patellofemoral ağrı sendromu (ön diz ağrısı), ön çapraz bağ yaralanmaları ve cerrahisi, kıkırdak sorunları ve cerrahisi, menisküs yaralanma ve cerrahisi, omuz rotator kılıf patolojileri ile aşil tendon yaralanma ve cerrahisi sonrası spor ve ortopedik rehabilitasyon teknikleri
Daha fazla yazı görüntüle
