Okulların açılması yaklaşıkça okul alışverişleri de başlar. Listenin ilk sırasında yer alan okul çantasının doğru seçimi çocuğun omurga sağlığını çok yakından ilgilendiriyor.
Belirli bir ağırlığa sahip sırt çantası taşımak çocukların kas ve kemiklerini güçlendirir. Burada en önemli nokta çantanın ağırlığının kontrol altında olması. Üst sınır %15 olsa da çocuğunuzun omuzlarında, vücut ağırlığının %10’undan daha fazla yük taşımasına izin vermeyin.
Çocukların omurgasını korumak için çanta ağırlığı vücut ağırlığının %10’undan fazla olmamalı. Örnek verelim, “40 kg ağırlığında bir çocuğun çantası 4 kg’dan daha fazla olmamalı”.
Çantanın Kullanım Şekli Omurgayı Etkiliyor!
Çanta ağırlığının vücut ağırlığının %20’sinden fazla olması durumunda bel fıtığı riski artar. Çanta hazırlanırken; uzak mesafe, merdiven inme-çıkma, yokuş inme-çıkma gibi etkenlerle bu ağırlığın vücuda daha fazla etki edeceği unutulmamalıdır. Vücudu çaprazlayan ve tek taraf yük bindiren sırt çantalar, tek omuza takılanlara göre omurga düzgünlüğünü daha fazla koruduğu bilinmektedir.
Üç tip okul çantası bulunmaktadır: Sırt çantası, tek omuzda taşınan çanta ve tekerlekli sırt çantası.
Okul çantası tekerlekli ise, kullanımı esas olarak çocuğun okul ortamına bağlıdır. Düz yolların daha fazla olduğu ve ağırlığın biraz artırılabileceği durumlarda okul çantasının toplam ağırlığı, vücut ağırlığının %10 ilâ %15’i oranında kontrol edilmelidir. Tekerlekli sırt çantasının kendisi de ağır olduğundan, yerleştirilebilecek kitap sayısı sırt çantasına göre daha azdır. Ayrıca tekerlekli çantanın sap yüksekliği öğrencilerin boyuna uygun olmalıdır. 10 ilâ 20 dakika sonra çocuğunuza çantasını diğer eliyle çekmesini/taşımasını söyleyin.
Tek omuzlu bir okul çantası seçerseniz. Yalnızca bir omuz gerilir, kas dengesizliğine ve hatta omurganın yanlış hizalanmasına neden olabilir. Bu tür belirtilerin yaşanmaması için tek omuzlu okul çantalarının daha hafif olması ve ağırlığın vücut ağırlığının %10’u oranında kontrol edilmesi gerekmektedir. 10 ilâ 20 dakika sonra çocuğunuza çantasını diğer omzuna takmasını ya da diğer omzuyla taşımasını söyleyin.
En çok önerdiğimiz, her iki omuzda taşınan sırt çantasıdır. Çantayı ilk kullanımda siz ayarlayın. Ağrı hissedip hissetmediği, rahat taşıyıp taşıyamadığı, omuz ve bel kemerlerinin omzu ve beli tam olarak sarıp sarmadığından emin olun. Çocuklarınıza her iki omuz askısını kullanmasını sıklıkla anımsatın. Tüm ağır cisimleri öne eğilmeden, bacak kaslarını kullanarak ve vücuduna yakın tutarak kaldırması ve taşıması gerektiğini öğretin. Tüm bunları öğretmek çocuğunuzun omurga sağlığını koruyacaktır. Öğretilerinizin çocuğunuzda davranışa dönüşmesini istiyorsanız tüm bunları sizin de uygulamanız gerekir.
Sağlıklı Okul Çantasında 14 Püf Noktası
Sağlıklı bir okul çanta seçimi için gerekli ve çanta kullanımında bilmemiz gereken 14 nokta var:
1. Hafif materyallerden yapılmış çantalar tercih edin.
2. Yaklaşık 5’er cm genişliğinde iki omuz askılı ve bel destek pedi olan, askılarında ve bel destek pedinde yumuşak destek maddesi bulunan çantalar tercih edin.
3. Çantanın farklı bölüm ve cepleri olmalı.
4. Kalça ve leğen kemiğini sararak çantanın ağırlığını omuzlardan alan kemer/askıları olan çantalar tercih edin.
5. Tekerlekli çantalar vücuda daha az yük binmesini sağlar.
6. Çantanın en geniş ve en çok eşyanın olduğu merkez kısmı, çocuğun bel bölgesi hizasına gelmeli. Omuz ve bel askılarını bu şekilde ayarlayın.
7. Çantanın bel destek pedi, çocuğun bel kıvrımını tam ve uygun bir şekilde doldurarak sarmalı.
8. Ağır elektronik cihazlar için ayrı bir çanta ayarlanabilir.
Çanta Kullanımında Bilinmesi Gerekenler!
9. Çantayı her zaman iki omzu ile taşımalı.
10. Ağır objeleri vücuduna yakın ve biraz aşağıda olacak şekilde taşımalı.
11. Sivri uçlu cisimleri çantanın sırt bölgesine yakın yere yerleştirmemeli.
12. Çantasını bacak kaslarını kullanarak sırtına yerleştirmeli.
13.Çantasını kolları düz ve gövdesini öne eğmeden ve kolları düzken sırtına almalı.
14.Yürürken gövdesini öne eğmemeli.
Son olarak çantanın yükünü hafifletecek ipuçları verelim… Aşağıdaki adımlar omurga ve omuz kasları üzerindeki yükün azaltılmasına yardımcı olacaktır.
- Sırt çantasını haftada bir kez temizleyin, böylece gereksiz eşyalar içeride kalmaz.
- Önce en büyük ve en ağır nesneleri çantaya koyun. Çantanın iç elastik bantları varsa, ağır eşyaları birbirine ve vücuda doğru bağlamak için bunları kullanın.
- Yükün sırt çantasına eşit şekilde dağıtılması ve eşyaların hareket sırasında kaymaması için bölmeleri doldurun.
- Çocuğunuzun daima her iki kayışı birlikte kullandığından emin olun (her omuzda bir tane). Çantanın bir omuzdan (ve genellikle aynı omuzdan) sallanması omurga üzerinde eşit olmayan bir yüke neden olur.
- Çantanın tabanı leğen kemiğine dayanıncaya kadar kayışları ayarlayın. Pelvis kayışı varsa, sıkıca takın.
- Yalnızca bir eşyayı ayrı olarak taşıyın; örneğin su şişesi veya sanat malzemeleri çantası.
- Her iki el de desteği (merdiven korkulukları gibi) tutmak ve dengeyi sağlamak ve düşmeyi önlemek için serbest olmalıdır.
Tüm gençlere keyifli ve sağlıklı bir eğitim-öğretim yılı diliyorum.

