Manuel terapi mi egzersiz mi? Fizyoterapiye başvurmayı düşünen kişilerin sık sorduğu sorulardan biri bu. Hangi uygulamayla başlayacağımıza karar verirken yakınmalarınızı, hareket kapasitenizi ve günlük yaşamda sizi zorlayan durumları birlikte değerlendiriyorum.
Boynunuzu çevirmek, oturduğunuz yerden kalkmak ya da yürümek güçleşmiş olabilir. Aynı bölgede ağrısı bulunan iki kişinin ihtiyaçları farklı olabilir. Bu nedenle ilk görüşmede birlikte şu soruya yanıt arıyoruz: Daha rahat yapabilmek istediğiniz şey nedir?
İlk görüşmede neleri konuşuyoruz?
Yakınmanızın başlangıcını, gün içindeki değişimini, uykunuzu ve günlük aktivitelerinizi nasıl etkilediğini konuşuyoruz. Önceki hekim değerlendirmelerini, ameliyatları, kullandığınız ilaçları ve varsa görüntüleme raporlarını gözden geçiriyorum.
Değerlendirmeyi yalnızca ağrının bulunduğu bölgeyle sınırlamıyorum. Gerektiğinde eklem hareketlerini, kas kuvvetini, dayanıklılığı ve sinir sistemiyle ilişkili bulguları inceliyorum. Örneğin bir kişinin hedefi başını çevirerek trafikte daha rahat kontrol sağlamakken, diğerinin hedefi masa başında çalışmayı sürdürebilmek olabilir. Takibi bu hedeflerle ilişkilendiriyorum.
Manuel terapi hangi amaçla kullanılır?
Manuel terapi; eklem mobilizasyonları ve yumuşak doku uygulamaları gibi elle yapılan yöntemleri kapsar. Uygun kişilerde ağrı ve hareket kısıtlılığının yönetiminde kullanılabilir. Her kişiye uygulanması veya mutlaka “kütletme” yapılması gerekmez.
Bel ağrısı ve siyatik için NICE rehberi, manuel terapi düşünüldüğünde bunun egzersiz içeren bir programın parçası olmasını önerir. Bu öneri bütün hastalıklar için aynı uygulamanın yapılacağı anlamına gelmez. Hangi yaklaşımın uygun olduğu değerlendirmeyle belirlenir. [1]
Egzersizin programdaki yeri nedir?
Egzersiz; yalnızca esnemek veya birkaç hareketi tekrar etmek değildir. Kuvvet, dayanıklılık, hareket kontrolü ve günlük yaşamda ihtiyaç duyulan beceriler üzerinde çalışılabilir. Bel ağrısı için fizyoterapi rehberi de farklı egzersiz seçeneklerini kişinin durumuna göre ele alır. [2]
Ben programı kişinin başlangıç kapasitesine göre düzenliyorum. Yürümek, yük taşımak veya spora dönmek gibi hedefler için egzersizin türü kadar süresi, direnci ve ilerleyişi de önemlidir. Evde yapacağınız çalışmaların nasıl uygulanacağını ve hangi durumda benimle iletişime geçmeniz gerektiğini görüşmede açıklıyorum.
Manuel terapi ile egzersizi nasıl birleştiriyorum?
Birlikte kullanmaya karar verdiğimizde, manuel uygulama öncesindeki ve sonrasındaki hareketinizi karşılaştırıyorum. Sonrasında uygun aktif hareketleri çalışıyor, elde edilen değişimin günlük işlerinize nasıl aktarılacağını planlıyorum.
Bazı görüşmelerde manuel uygulamalar daha fazla yer alabilir; bazı görüşmelerde öncelik hareket eğitimi veya egzersiz olabilir. Seansların içeriği birbirinin aynı olmak zorunda değildir. Dünya Sağlık Örgütü’nün kronik birincil bel ağrısı rehberi de kişiye göre düzenlenen, birden fazla bileşen içerebilen bakımı destekler. Bu rehberin kapsamı kronik birincil bel ağrısıdır; her omurga hastalığına doğrudan genellenmez. [3]
İlerlemeyi nasıl takip ediyoruz?
Yalnızca görüşme sonunda “daha iyi hissediyor musunuz?” diye sormakla yetinmiyorum. Başlangıçta belirlediğimiz günlük aktiviteleri, hareket kapasitenizi ve programı sürdürebilmenizi yeniden değerlendiriyorum.
Örneğin daha uzun yürümek veya iş gününü daha rahat tamamlamak sizin için anlamlı bir gelişme olabilir. Beklenen ilerleme olmadığında programı yeniden ele alıyor, gerekli durumlarda ilgili hekimin değerlendirmesine başvuruyorum.
Sık sorulan sorular
Manuel terapi olmadan fizyoterapi yapılabilir mi?
Evet. Programın bileşenlerini kişinin ihtiyacına göre seçiyorum. Her görüşmenin manuel terapi içermesi gerekmez.
Kaç seans gerektiği ilk anda belli olur mu?
İlk değerlendirmede bir yol haritası konuşabiliriz. Ancak seans sıklığını ve devam kararını, hedefler ve yeniden değerlendirme bulgularıyla birlikte düzenliyorum.
Herkes aynı ev programını mı yapar?
Hayır. Hareketleri ve yüklenmeyi kişinin bulgularına, olanaklarına ve hedeflerine göre planlıyorum.
Caddebostan’da değerlendirme ve fizyoterapi
Caddebostan, Kadıköy’deki çalışma yerimde manuel terapi, hareket eğitimi ve kişiye özel egzersizi değerlendirme bulgularına göre planlıyorum. Manuel terapi yaklaşımımı ve Bağdat Caddesi çevresinde fizyoterapi değerlendirmesi için konum bilgilerimi inceleyebilirsiniz. Randevu için İletişim ve Randevu sayfasını kullanabilirsiniz.
Prof. Dr. Defne Kaya Utlu — Fizyoterapist (PT, PhD)
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; hekim muayenesi, tanı veya kişiye özel tedavi planının yerine geçmez. Fizyoterapi uygulamaları, kişinin sağlık durumu, ilgili hekim değerlendirmeleri ve fizyoterapi bulguları doğrultusunda planlanır. Yeni başlayan veya ilerleyen güç kaybı, idrar-dışkı kontrolünde değişiklik ya da travma sonrası şiddetli ağrıda gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.
Kaynaklar
- NICE. Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management. NG59. 2016; güncel sürümde manuel terapi önerisi 2026 değişikliği içerir. Öneriler.
- Academy of Orthopaedic Physical Therapy. Interventions for the Management of Acute and Chronic Low Back Pain: Revision 2021. JOSPT. 2021;51(11):CPG1–CPG60. doi:10.2519/jospt.2021.0304.
- WHO. WHO guideline for non-surgical management of chronic primary low back pain in adults in primary and community care settings. 2023. Rehber.
