Karın-buzun oyununa gelmeyin. Penguen gibi yürürseniz düşmezsiniz.
Karda ve buzda yürürken düşmemek şansa kalmış bir durumdur. Dik durur ve öne doğru bir adım atarsanız eve kadar kalçanızın üstünde kayarak gidebilirsiniz. Karda yürürken oluşan kaymaları ciddiye almalısınız. Kayma, düşme ve sendelemeler trafik kazalarından sonra ikinci sırada ölüm riski taşıyan kazalar arasındadır. Kar ve buzla kaplı kaldırımlar kazaların %80 sebebini oluşturmaktadır. Karda güvenli yürümek için penguenleri örnek almak yeterli.
Düşmeden ve kaymadan güvenle nasıl yürümeliyiz? Penguenler gibi (Resim 1).
Buz savaşçısı olun:
Kaldırım ve park alanlarını tehlikeli düşman askeri gibi görün. Kardan temizlenmiş bile olsa görünmeyen bir buz katmanı olabileceğini asla unutmayın. Islak ve buzlu bir yüzey sizi aşağıya doğru çekmek ister, sizin yere düşmemek için daha fazla sürtünmeye ihtiyacınız olacaktır
Güneye doğru yönelin. Kaldırım ve yolların güney kısımlarından yürüyün. Kuzey kısımlarında buzun daha uzun süre kalacağını unutmayın.
Elinizde bir şey olmasın. Karlı ve buzlu bir güzergâhta yürüyecekseniz elinizde bir şey taşımamaya ve ellerinizi cebinize koymamaya gayret edin. Ellerin boş ve serbest olması dengenizi korumanızı sağlar.
Kollarınızla kendinizi koruyun:
Yeri sıkı tutan ayakkabılar giyin.Geniş topuk yüzeyine sahip, tırtıklı kauçuk veya neopren tabanlı ayakkabıları tercih edin. Sürtünme etkisi en az olan plastik ve kösele tabanlı ayakkabıları kullanmayın. Kar ve buz için tabanı uygun bile olsa, yürüdükçe tırtıkların arasına dolan kar ve buz, tabanın kaygan bir hale dönüşmesine neden olur. Yürürken ayakkabınızın tabanını belirli aralıklarla kardan temizlemek tabanın sürtünme kuvvetini korur. Ayakkabı ve botlar için kaymayı önleyen ve takıp-çıkarılabilme özelliği olan, spor malzemeleri satan mağazalarda kolaylıkla bulabileceğiniz,kar zincirini de kullanabilirsiniz.
Elinize kar bastonu gibi bir destek alın. Normalde baston veya kanedyen kullanmıyor olabilirsiniz, kar ve buz aparatı da olan kar bastonlarını kullanmak kış şartlarının zorlaştırdığı yüzeylerde dengeli bir şekilde yürümenize yardımcı olacaktır. Kar bastonunu spor ve doğa malzemeleri satan yerlerden alabilirsiniz.
Pufidik kıyafetler giyin.Hacimli ve pufidik kıyafetler, düşme sırasında,vücuda yapışan ve ince kıyafetlere oranla sizi daha fazla korur. Kemik erimesi olan kişiler için kıyafet içine giyilebilen kalça koruyucu ve pedlerin kullanımı hayat kurtarıcı olabilir. Sizi sıcak tutacak kıyafetleri tercih edin ama bere ve atkınızın görme alanınızı kapatmasına izin vermeyin. Karın ışıltısının sürücülerin de gözünü alacağı düşünülürse parlak ve reflektif kıyafetler giymeniz trafikte fark edilmenizi sağlayacaktır.
Kar gözlüğü kullanın. Karın beyaz ışıltısı görme yetisini azaltabilir. Net görebilmek, sizin kaygan yüzeyleri iyi seçmenizi sağlar. Kar gözlüğü kullanarak karın parlak ışığını azaltabilirsiniz.
Yanınızda kum ve tuz taşıyın. Düşmekten gerçekten çok mu korkuyorsunuz? Yanınızda küçük bir çanta içinde tuz, kum veya topaklanma yapmayan kedi kumu taşırsanız, karşılaştığınız buz bölgelerinin üzerine serpebilirsiniz.
Karın ortasından yürümeyin. Karın ortasından yürümek yerine karın bittiği yol kenarlarında yürümek daha güvenlidir.
Geleneksel yöntemler işe yarayabilir. Ayakkabınızın altına çorap geçirmek sürtünmeyi azaltacağı için düşmenizi engelleyebilir.
Resim 1. Penguen gibi yürüyüş
Nasıl yürünmeli?
Penguen gibi yürüyün. Ayaklarınızı açarak yürümek denge alanınızı genişleteceği için düşmenizi engeller. Dizlerinizi hafifçe büküp yürümek de vücut ağırlık merkezinizi yere doğru yaklaştıracağından dengenizi artırır. Kollarınızı iki yanda ve serbest bırakmak da dengenizi sağlamlaştırır.
Ayaklarınızı sürümek de işe yarayabilir. Penguen gibi yürümek istemiyorsanız ayaklarınızı sürüyerek, her iki ayağınızın birbirini takip ettiği küçük adımlar atarak yürümek de işe yarayacaktır. Yavaş tempoda yürümeyi unutmayın. Doğada koşan bir penguen yoktur.
Merdivenleri tek tek inip-çıkın. Merdivenler de kar ve buzda tehlikeli hale gelebilir. Merdiven korkuluklarını (trabzanları) kontrol ettikten sonra, önce bir ayağınızı basamağa alın sonra diğer ayağınızı yanına getirin.
Eğer düşecekseniz bir profesyonel gibi düşün. Tüm bu tedbirlere rağmen düşme tehlikesiyle baş başa kaldıysanız, kolaylıkla kırılabilecek dirsek, elbileği, diz veya omurganız üstüne değil omuz, bacak ve kalçanızın üstüne düşmeye çalışın. Düşme esnasında kaslarınızı gevşetmeyi başarabilirseniz daha az yaralanırsınız.
23 Aralık 1976 yılında Cide/Kastamonu’da doğmuştur. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü’nü 1999’da bitirdi. Aynı yıl, Hacettepe Üniversitesi’nde lisansüstü eğitimine ve araştırma görevlisi olarak Erken Ortopedik Rehabilitasyon Ünitesi’nde çalışmaya başladı. Ekim 2002 yılında “Yüksek Voltaj Kesikli Galvanik Stimulasyon ve Patellar Bantlamanın Patellofemoral Ağrı Sendromu Üzerine Etkisi” konulu tezini tamamlayıp bilim uzmanlığını alarak doktora programına başladı. 2007 yılında, Birleşik Krallık’ın onursal araştırıcısı olarak, Manchester Üniversitesi Center For Rehabilitation Science’da yürütülen “Optimizing Physiotherapy in the Treatment of Patellofemoral Pain Syndrome” konulu üniversite projesinde ve kendi dizaynı olan dizliğin patellofemoral ağrı sendromlu hastaların kas inhibisyonu üzerine etkinliğini araştırdıkları projede 6 ay süresince araştırmacı olarak çalıştı. 2008′de “Patellofemoral Ağrı Sendromunda Kas Kuvveti, Fonksiyonel Endurans, Koordinasyon ve Propriyosepsiyon” konulu tezini bitirerek doktorasını tamamladı. Eylül 2008′de Münih Teknik Üniversitesi “Abteilungund Poliklinik für Sportorthopadiedes Klinikumrechts der Isar der TUM” da rotator kılıf ve medial patellofemoral ligament cerrahisi sonrası fizyoterapi üzerine çalıştı.
Sports Health yayımlanan “The Effect of an Exercise Program in Conjunction With Short-Period Patellar Taping on Pain, Electromyogram Activity, and Muscle Strength in Patellofemoral Pain Syndrome” isimli makalesi 2010 yılında “Avustralya Spor Komisyonu” tarafından okunması gereken 100 makale arasına seçilmiştir.
2010 ve 2012 yıllarında ikişer ay Manchester Üniversitesi Centre for Rehabilitation Science Arthritis Research UK ‘de gözlemci olarak çalıştı.12-16 Ekim 2010 tarihlerinde Antalya’da düzenlenen X. Türk Spor Yaralanmaları, Artroskopi ve Diz Cerrahisi kongresinde “Profesyonel basketbol oyuncularında propriyosepsiyon, kas kuvveti ve serbest atış yüzdesi arasındaki ilişki” başlıklı çalışması ile uzun süredir verilmeyen “en iyi sözel sunum & genç araştırmacı destek ödülü”nü almıştır. 2009 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Spor Hekimliği’nde öğretim görevlisi olarak çalışmaya başlamıştır. Dr. Kaya Utlu, 2013 yılında Doçent, 2018 yılında Profesör unvanını almıştır. 30’u SCI’da taranan dergilerde yayımlanan çok sayıda uluslararası ve ulusal yayını vardır. 2017 yılında Erasmus kapsamında Manchester Metropolitan Üniversitesi ve Manchester City Futbol Kulübünde (İngiltere), 2019 yılında South-West Üniversitesinde (Bulgaristan) eğitimci olarak bulunmuştur.
OMICS Group International tarafından hazırlanan ve şu an basım aşamasında olan “Proprioception: The Forgotten Sixth Sense” isimli İngilizce kitabın editörü ve yazarlarındandır. Ayrıca Springer Verlag tarafından ikinci edisyonu yayımlanan “Sports Injuries - Prevention, Diagnosis, Treatment and Rehabilitation” isimli İngilizce kitabın yardımcı editörlerinden ve yazarlarındandır. Springer tarafından Mayıs 2018 tarihinde yayımlanan “Proprioception in Orthopaedics, Sports Medicine and Rehabilitation” kitabın baş editörüdür.
Dr.Kaya Utlu, Türkiye Spor Yaralanmaları, Artroskopi ve Diz Cerrahisi Derneği’nin Ortopedik Rehabilitasyon &Spor Hekimliği, Propriyosepsiyon ve Çoklu Merkez Çalışmaalt çalışma gruplarının kurucu üyesidir.
Dr.Kaya Utlu, 2015-2020 yılları arasında Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi Rehabilitasyon Kurucu Bölüm Başkanı, 2017-2020 yılları arasında Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizyoterapi Rehabilitasyon Kurucu Program Başkanı ve 2015-2020 yılları arasında Üsküdar Üniversitesi Fizyoterapi Rehabilitasyon Uygulama, Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÜSFİZYOTEM) bünyesinde açılan NP Feneryolu Tıp Merkezi içinde yer alan Fizyoterapi Rehabilitasyon Merkezi Kurucu Müdürü olarak çalışmıştır. Dr.Kaya Utlu, Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi bünyesinde 2016-2018 yılları arasında dekan yardımcılığı, 2017-2020 yılları arasında Üsküdar Üniversitesi Girişimsel Olmayan Etik Kurul Üyeliği yapmıştır.
Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi Rehabilitasyon Kurucu Bölüm Başkanı olarak 2022 yılına kadar çalışan Dr. Kaya Utlu şu an Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.
İlgi alanları: Patellofemoral ağrı sendromu (ön diz ağrısı), ön çapraz bağ yaralanmaları ve cerrahisi, kıkırdak sorunları ve cerrahisi, menisküs yaralanma ve cerrahisi, omuz rotator kılıf patolojileri ile aşil tendon yaralanma ve cerrahisi sonrası spor ve ortopedik rehabilitasyon teknikleri
Daha fazla yazı görüntüle
